ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΚΗ ΠΥΛΩΡΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ (ΥΠΣ)

Παιδοχειρουργικό Ιατρείο Καλαμάτας - Ελευθερία Ε. Ευσταθίου, MD-PhD



ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΚΗ ΠΥΛΩΡΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ (ΥΠΣ)


Πρόκειται για την απόφραξη του τελικού τμήματος του στομάχου (πυλωρός), που είναι αποτέλεσμα υπερτροφίας του μυϊκού τοιχώματος αυτού. Η υπετροφία των μυών προκαλεί απόφραξη στη δίοδο της τροφής από τον στόμαχο προς το λεπτό έντερο.
Εμφανίζεται συνήθως σε βρέφη και η συχνότητά της είναι περίπου 1,5-4 στις 1000 γεννήσεις ζώντων στους λευκούς, ενώ στους Αφρο-Αμερικανούς και στους Ασιάτες είναι λιγότερο διαδεδομένη. Είναι μια νόσος που εμφανίζεται σαφώς πιο συχνά στα αγόρια παρά στα κορίτσια, με αναλογία περίπου 4:1.
Η αιτία που προκαλεί την ΥΠΣ δεν είναι ακόμα ξεκάθαρη και έχει διεγείρει το ενδιαφέρον πολλών μελετητών για πολλές δεκαετίες.

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ 

Η ΥΠΣ συνήθως εκδηλώνεται μεταξύ 2ης-8ης εβδομάδας της ζωής (συνηθέστερα μεταξύ 3ης-5ης εβδομάδας), με ρουκετοειδείς εμέτους, που εκτοξεύονται δηλαδή αρκετά μακριά και έχουν περιεχόμενο γάλα με πήγματα, λόγω της μεγάλης παραμονής του γάλατος στον στόμαχο. Ωστόσο, κατά τα πρώτα στάδια οι έμετοι μπορεί να μην είναι πολύ συχνοί ή έντονοι, αλλά λίγες μέρες μετά παρατηρούνται μετά από κάθε σχεδόν γεύμα και γίνονται έντονοι (ρουκετοειδείς). Τα βρέφη είναι ανήσυχα μετά τον έμετο, καθώς παραμένουν πεινασμένα, αλλά σε καλή γενική κατάσταση. Αν όμως δεν τεθεί έγκαιρα η διάγνωση, δημιουργείται σοβαρή αφυδάτωση, με ηλεκτρολυτικές διαταραχές, απώλεια βάρους και στο τέλος το βρέφος γίνεται ληθαργικό. Στα πρόωρα, η εγκατάσταση της νόσου συμβαίνει δύο εβδομάδες μετά, σε σχέση με τα τελειόμηνα. Οι έμετοι δεν είναι ρουκετοειδείς και εξελίσσονται πιο αργά, οδηγώντας έτσι σε καθυστέρηση της διάγνωσης.
Κατά την κλινική εξέταση, μπορεί να διαπιστωθεί μια ψηλαφητή μάζα (πυλωρική ελαία), που αντιστοιχεί στον υπερτροφικό πυλωρό. Ωστόσο, αυτό δεν είναι πάντα εύκολο, γιατί το παιδί θα πρέπει να είναι τελείως ήρεμο την ώρα της εξέτασης.

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 

Η ΥΠΣ θα πρέπει να διαφοροδιαγνωστεί από άλλες αιτίες που προκαλούν μη χολώδεις εμέτους στα βρέφη. Η υπερβολική σίτιση αποτελεί την πιο συχνή αιτία. Ο πυλωρόσπασμος, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και η καθυστερημένη κένωση του στομάχου, χωρίς συγκεκριμένη αιτιολογία, πολλές φορές είναι δύσκολο να διαφοροδιαγνωστούν από την ΥΠΣ, χωρίς περαιτέρω έλεγχο. Παρουσία μη χολωδών εμέτων μπορεί να υπάρχει και στη γαστρεντερίτιδα, σε αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης και σε μεταβολικές διαταραχές. Άλλες χειρουργικές αιτίες μη χολωδών εμέτων αποτελούν οι συγγενείς μεμβράνες του 12δακτύλου, η ατρησία του πυλωρού, το malrotation με πτυχές 12δακτύλου, ο κυστικός διπλασιασμός του πυλωρού και ο έκτοπος παγκρεατικός ιστός στον πυλωρικό μυ, όλα πολύ λιγότερο συχνά από ότι η πυλωρική στένωση. Ένα σημαντικό στοιχείο πάντως στη διαφοροδιάγνωση της ΥΠΣ είναι ότι το βρέφος παραμένει πεινασμένο και ζωηρό μετά τον έμετο, εκτός αν έχει επέλθει σοβαρή αφυδάτωση.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Το υπερηχογράφημα έχει αποδειχτεί πως είναι η πιο κοινή απεικονιστική τεχνική για τη διάγνωση της ΥΠΣ. Τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα κριτήρια για τη βέβαιη υπερηχογραφική διάγνωση είναι το πάχος του πυλωρικού μυός να είναι μεγαλύτερο από 4mm και το μήκος του πυλωρικού καναλιού μεγαλύτερο από 16mm.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία της ΥΠΣ είναι χειρουργική, αμέσως μόλις διορθωθούν η αφυδάτωση και οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές του ασθενούς. Η επέμβαση πραγματοποιείται είτε ανοιχτά, μέσω μιας μικρής τομής στο άνω τμήμα της κοιλίας ή στον ομφαλό, είτε λαπαροσκοπικά. Ανευρίσκεται ο διατεταμένος πυλωρός, διατέμνεται ο υπερτροφικός μυϊκός χιτώνας του και γίνεται έλεγχος για πιθανή διαρροή ή αιμορραγία. Η σίτιση του βρέφους ξεκινάει 6 ώρες μετά το χειρουργείο, με σταδιακή αύξηση της ποσότητας. Όταν η σίτιση γίνει φυσιολογική, ο ασθενής εξέρχεται του νοσοκομείου.

Οφθαλμίατροι Νέα Σμύρνη

Οφθαλμίατροι Καλλιθέα

Οφθαλμίατροι Περιστέρι

Οφθαλμίατροι Χανιά